Tarihte İsrail Adı

İsrail adını Tora'da okuyoruz, ama başka halkların, başka yazarların bu adı yazılarında anıp anmadığını da araştırmalıyız.

Hesiodos ya da Homeros gibi tanıdığımız büyük yazarlar, insan psikolojisine dayanarak yarattıkları tanrılar üzerine destanlar ve mitolojiler yazdılar. Her eylem, her duygu, her insan karakteri efsane, tragedya ya da insan hikâyesi olarak işlendi. Bu yüzden İsrail adı yazdıkları eserlerde bulunmaz. Tanah metinlerinin dışında İsrail adına ilk kez, MÖ 1200 yılında, bir stelde [üzerine metinler, duyurular, antlaşmalar ya da anılar yazılmış oyma taş] rastlıyoruz. Firavun Merneptah yazıtlarından birinde, İsrail'i ve Levant'ın öteki krallıklarıyla uluslarını yendiği askeri seferden söz eder.

Meşa Steli olarak bilinen bir başka Moav steli, MÖ dokuzuncu yüzyılda Moav Kralı Meşa'nın bir yazıtını taşır. Bu yazıt Omri'ye karşı kazanılan zaferi anar:

'Omri İsrail'in kralıydı ve Moav'ı uzun süre ezdi; oğlu da Moav'ı ezmek istedi. Ama ben, Meşa, İsrail'i yenmeyi başardım ve İsrail bir harabeye döndü.'

İsrailli bir turist rehberi olan Avinoam Ben Dor, İsrail adının ilk kez görülmesinin muhtemelen Tora'nın çevrildiği dönemde Mısır'da yaşamış Helenistik rahibe (Büyük İskender dönemi) ait olduğunu söyler. Manetho cüzamlıların hikâyesini yazar ve İsrailoğullarının Mısır'ı, orada yaşamalarına izin verilmediği için işgal ettiğini ekler. Bu rahip böylece tarihi çarpıtarak İsrailoğullarının, Mısırlılar onları topraklarından kovana kadar orada kaldığını söylemiştir.

MÖ ikinci yüzyılda Mısırlı bir yazar, Lysimakhos, cüzamlıların kendi versiyonunu yazar ve Yahudi halkı çöldeyken Moşe'nin (Musa) İsrail topraklarını işgal edip fethetmeyi ve oradaki halkı kovmayı önerdiğini söyler. Tarihçi Lindsay Hall, Josephus ya da Philo gibi Yahudi yazarların İsrail adını kullandığını, ama antik çağın Yunan yazarlarının, Sardes'te, Halikarnassos'ta (bugünkü Bodrum) ya da Smyrna'da (bugünkü İzmir) yaşayan Yahudileri tanımalarına rağmen İsrail'in ne olduğunu bilmediğini söyler.

Bu bölge için Hititlerden söz ederler, İsrail'den değil. Tanah'ta Yunanistan için Yavan denir; bu kelime İyonya'ya gönderme yapıyor olmalı. Öte yandan tarih profesörü Harriet Flashenburg, Yunanlıların, Mısırlıların, Babillilerin ve Perslerin İsrailoğullarını çok iyi bildiğini ve öğrenme ile yaşama biçimlerini onlardan kopyaladığını söyler. Antik Roma'nın rahipleri ile hahamlar birlikte çalıştı. Pek çok Yunanlı ve Romalı, Yahudi dünyasının yaşam biçimini benimsedi.

Yahudiler ötekilerden daha iyi eğitimliydi, çünkü ülkelerini terk etmek zorunda kalmışlardı. Yahudi halkı hayatta kalabilmek için her toplumda nasıl yaşanacağını öğrenmek zorundaydı. Şimdi İsrail bütün Yahudilerin evidir.