Antik Çağın Önemli Ürünleri (3)

Ekonominin bir başka önemli ürünü, Fenike'de (Lübnan) bolca bulunan ve 5000 yılı aşkın süredir bilinen sedir ağacıydı. Bu ağacın Orta Doğu'nun pek çok eski kültüründe manevi bir anlamı vardı. Sümerler için bu ağaç, aynı zamanda gücü, gizli bilgeliği, mistisizmi ve ölümsüzlüğü simgeleyen 'Hayat Ağacı' sayılırdı.

Mezopotamya ulusları için sedir, inancın, zekânın ve büyünün ağacıydı.

Sedir, Akdeniz üzerinden Mısır, Yunanistan ve başka ülkelere ihraç ediliyordu. Bu ağacın reçinesi Mısır firavunlarını mumyalamak için kullanıldı.

Sedir, kokusuyla ve dayanıklılığıyla çok ünlüdür; çünkü çürümez ve kurtlara direnir.

Gemiler ve önemli yapılar bu ağaçtan yapılırdı. Bet Amikdaş (Tapınak), Sur Kralı Hiram'ın Fenike'den Kral Şelomo'ya (Süleyman) gönderdiği bu ağaçla inşa edildi.

Romalılar bu ağacı en çok İmparatorluğun önemli yapılarında kullandılar. Antik dünyanın yedi harikasından biri olan Efes'teki ünlü Artemis Tapınağı da bu ağaçla yapıldı. Tarihte sedir yağı öksürüğe, idrar sökmeye, sinirleri yatıştırmaya, mideye, ter kokusuna ve masaja ilaç olarak bilinirdi. Bugün de sedir balı oldukça pahalıya satılıyor.

Son olarak, antik çağ ekonomisinde önemli olan bir ürün safrandı. Ticareti 4000 yıl önce başladı.

Bir kilo safran için, tepeciklerini almak üzere en az 150.000 çiçek gerektiği söylenir; bu yüzden çok pahalıya satılırdı ve satılır.

Antik çağın Yunanlıları ve Romalıları safranı deodorant olarak ve tanrılara sunu yapmak için kullandılar. Persler safranı boya ve ilaç olarak kullandılar; afrodizyak olarak da işe yarayabildiği söylenir.

Safran kelimesi, Arapçada 'asfar' olan 'sarı' kelimesinden gelir.

Sarı olan safran bitkisine Arapçada 'zaferan' denir. Mardin'de bugün de faal olan ve 'Deyrülzafaran' (sarı ev) denen bir Süryani manastırı vardır.

Fransızlar 'asfar'a safran dediler ve safran, bu bitkinin adı olarak pek çok ülke tarafından benimsendi.

Safranbolu, Türkiye'de safranın yetiştirildiği şehrin adıdır. Bu şehir tipik ahşap evleriyle de ünlüdür.