Antik Çağda Çocukların Eğitimi (2)

Öğretim kadrosu üç kategoriden oluşuyordu:

(1) Kelimelerde ve gramerde doğru konuşmayı öğreten 'grammatistai'; (2) müzik öğreten 'kitharistai'; (3) ve beden eğitimi öğreten 'paidotribai'.

Bunların dışında öğretmenler aritmetik, edebiyat ve etik (ahlak) dersleri de verirdi.

Kitharistai 'lir' (küçük bir arp gibi) ya da flüt olan 'düdük' gibi müzik aletlerini öğretirdi.

Beden eğitimi zorunluydu ve 'güreş' gibi oyunlar palaestra'da (bugünün spor salonları) yapılırdı. Oğlanlar için bu temel eğitim 14-16 yaşında biterdi.

Daha zengin aileler oğullarının ortaöğretime devam etmesine izin verirdi; burada iyi konuşma, doğru kelimeyi bulma, sohbet etmeyi bilme bilimi olan retoriği öğrenirlerdi. Bu aileler, ders ve özel ders veren ötekilerden daha pahalı olan sofist filozoflara para ödeyebilirdi.

Oğullar öğrenimlerinin sonunda, 18 yaşında, zorunlu olan askerlik hizmetini yapmak zorundaydı.

Platon ve Aristo döneminde bu gençler ya Platon'un 'Akademia'sına ya da Aristo'nun 'Lyceum'una (lise) giderdi.

Mezopotamya'da zihniyet farklıydı. Her şeyden önce oğullar ana babanın yaşlılığının güvencesiydi. Babanın çocukları üzerinde mutlak bir otoritesi vardı. Çocuklarını köle olarak satabilir ya da başka bir aileye öksüz olarak verebilirdi. Buna rağmen oğul sahibi olmak çok önemliydi; doğsunlar ve sağlıkla büyüsünler diye tanrılara şükretmek, kaparalar (adaklar) yapmak gerekirdi ve âdet, onlara dedelerinin ya da ninelerinin adlarını vermekti (birkaç yıl öncesine kadar bizim âdetimiz olduğu gibi).

Doğum olmazsa erkek ikinci bir eş alabilirdi. Ama bütün bunlar yasalarla düzenlenmişti. Oğula eğitim vermek yalnızca zengin ailelere özgüydü. Sümerlerde okullara 'Tablet Evi' denirdi. Okulun tapınağın yanında olması gerekirdi. Öğrencilerin ayda yalnızca 3 gün tatili vardı, bayram günleri için de 3 gün daha.

Okullar yalnızca zenginlerin mesleklerini değil, matematik, gramer, coğrafya, botanik ve zooloji de öğretirdi. Ama en önemlisi tabletlere yazmayı bilmekti. Tabletlere yazmayı küçüklükten, daha çocukken öğrenmeleri gerekirdi.

Görünüşe göre 4000 yıl boyunca öğretme ve öğrenme tekniğinde çok şey değişmedi. Yalnız günümüzde bilgisayarlarla her şeyin şimşek hızıyla yeni bir yola gireceğine inanıyorum.